आमच्याकडे केवळ निर्यात-मानांकित, मूळ जातीची रोपे उपलब्ध आहेत.
उपलब्ध रोपे
लाल फणस
लाल फणस हे सदाहरित झाड असून याची पाने जाड व कणखर असतात. लाल फणसाची झाडे मुख्यतः उष्णकटिबंधीय प्रदेशांमध्ये लागवड केली जातात.
अनिल फणस
महालक्ष्मी नर्सरीमध्ये विकसित केलेली ही जात तीन ते पाच वर्षांत फळ देण्यास सुरुवात करते आणि योग्य देखभालीने झाडे १०० वर्षांपर्यंत जगू शकतात.
अॅव्होकाडो
अॅव्होकाडो हे त्याच्या उच्च पोषक मूल्यांमुळे विशेष लोकप्रिय आहे. याची समृद्ध चव आणि मऊ पोत यामुळे ते विविध पदार्थांमध्ये वापरले जाते.
सोनचाफा
मायकेलिया (वैज्ञानिक नाव: Michelia champaca) हे भारतातील मूळचे एक सुंदर, उंच वाढणारे झाड आहे. हे झाड साधारणतः ५ ते १० मीटरपर्यंत वाढते. सदाहरित असलेले हे झाड रस्त्यांच्या कडेला (अॅव्हेन्यू प्लांटेशन) लागवडीसाठी अतिशय उपयुक्त मानले जाते.
नागचाफा
नागचाफा हे सुगंधी फुलांसाठी प्रसिद्ध असून त्याच्या लाकडाचा वापर लाकूडकामासाठीही केला जातो. या झाडाची शेंडी अरुंद व सजावटीच्या आकाराची दिसते. या रोपांना पूर्ण सूर्यप्रकाशाची आवश्यकता असते.या झाडाच्या फुलांवर मधमाश्या येतात आणि त्यांचा परागीभवनासाठी उपयोग होतो.
सुरंगी
मॅमिया सुरिगा, ज्याला मराठीत “सुरंगी” म्हणून ओळखले जाते, हे सुगंधी पांढरी फुले देणारे मध्यम आकाराचे झाड आहे. या झाडावर सुंदर गोलसर कळ्या येतात आणि त्या उमलताना चार पाकळ्यांची मनमोहक पांढरी फुले तयार होतात.याचा परागीभवनासाठी उत्तम उपयोग होतो.
केशरी बुटका नारळ
केशरी बुटका नारळाचे झाड साधारण चाळीस ते पन्नास वर्षे जगते आणि सुमारे ५ मीटर उंच वाढते. या झाडावर केशरी रंगाचे नारळ येतात आणि फळे पूर्णपणे तयार होण्यासाठी साधारण तीन ते चार वर्षे लागतात.
फळांचा राजा हापूस
आंबा हा अत्यंत लोकप्रिय फळप्रकार असून त्याचे मूळ दक्षिण आशियात मानले जाते. हापूस ही सर्वाधिक लागवड होणारी आणि पसंती मिळणारी जात असून ती उष्णकटिबंधीय प्रदेशात उत्तम वाढते. हापूस फळांची काढणी साधारणपणे मार्च महिन्यात सुरू होते.
वेंगुर्ला काजू ४ / ७ / ९
काजू हे उष्णकटिबंधीय प्रदेशात वाढणारे सदाहरित झाड असून यावर काजू बियांसोबतच काजू फळ देखील येते. सामान्य काजूची झाडे सुमारे १४ मीटरपर्यंत वाढू शकतात, तर बुटक्या जातीतली झाडे साधारण ६ मीटर उंचीपर्यंत वाढतात.
सीताफळ
सीताफळ (वैज्ञानिक नाव: Annona reticulata) हे एक लोकप्रिय फळ असून त्याची झाडे विविध आकारांची फळे देतात, ज्यामध्ये हृदयाकृती फळे विशेष पाहायला मिळतात. याच्या मऊ, क्रीमसारख्या गोड गरामुळे सीताफळाला ‘कस्टर्ड ॲपल’ म्हणून ओळखले जाते.
रामफळ
रामफळ हे स्थानिक स्तरावर अत्यंत उपयुक्त फळ असून रक्तातील साखर नियंत्रित ठेवण्यास मदत करणारे गुणधर्म यात आढळतात. यामधील महत्त्वपूर्ण खनिजे प्रीडायबिटीज आणि डायबिटीज असलेल्या व्यक्तींसाठी लाभदायक ठरतात.
काळी / झुडपी मिरी
उत्कृष्ट उत्पादन देणाऱ्या निरोगी मिरीच्या वेलापासून काळी मिरी तयार केली जाते. मुख्य खोडापासून वाढणाऱ्या फांद्या निवडून त्यापासून झुडपी मिरीची लागवड केली जाते.
लाल केळी
लाल केळी या सामान्य कॅव्हेंडिश केळ्यांपेक्षा आकाराने लहान व जाड असतात. पिकल्यावर याचा गर क्रीमी पांढरा ते हलका गुलाबी रंगाचा दिसतो.
लाल जाम
लाल जाम हे एक सदाहरित उष्णकटिबंधीय झाड असून त्याची फळे, लाकूड आणि सजावटीचे मूल्य यामुळे ते अत्यंत लोकप्रिय आहे. लाल जामच्या फळांमध्ये पाण्याचे प्रमाण अधिक असल्यामुळे उन्हाळ्याच्या काळात शरीरातील उष्णता कमी होण्यास मदत होते आणि नैसर्गिकरित्या तहान भागते.
हिरवे जाम
हिरवे जाम हे भारतातील अत्यंत लोकप्रिय स्थानिक फळांपैकी एक असून आयुर्वेदिक औषधांमध्ये त्याला विशेष महत्त्व आहे. रक्तातील साखर नियंत्रित ठेवण्यास मदत होत असल्याने ते डायबिटीज असलेल्या व्यक्तींकरिता लाभदायक मानले जाते.
नरेंद्र-७ आवळा
नरेंद्र-७ आवळा हे एक सदाहरित उष्णकटिबंधीय झाड असून त्याची फळे, लाकूड आणि सजावटीचे महत्त्व यामुळे ते अत्यंत लोकप्रिय मानले जाते.तसेच या फळांमध्ये अनेक औषधी गुणधर्म असून ते आरोग्यासाठीही उपयुक्त मानले जाते.
पांढरे जांभूळ
पांढरे जाम हे जांभळाच्या दुर्मिळ जातीतले फळ असून आकाराने सामान्य जांभळापेक्षा थोडे जाड व गोलसर असते. पिकल्यावर याचा गर क्रीमी पांढरा रंगाचा दिसतो.यामध्ये आरोग्यासाठी उपयुक्त असे अनेक औषधी गुणधर्म आढळतात.
बहाडोली जांभूळ
जांभूळ हे भारतातील लोकप्रिय स्थानिक फळांपैकी एक असून आयुर्वेदात त्याचे महत्त्व विशेष आहे. रक्तातील साखर नियंत्रित ठेवण्यास मदत होत असल्याने ते डायबिटीज असलेल्या व्यक्तींकरिता लाभदायक मानले जाते.
करवंद
करवंद हे भारतातील पारंपरिक उन्हाळी फळ असून त्यापासून लोणची, जॅम आणि विविध साठवणीचे पदार्थं तयार केले जातात. याची आंबट-गोड चव विशेष लोकप्रिय आहे.
कोकम
कोकम फळाच्या साली उन्हात वाळवून ‘आमसूल’ तयार केले जाते. महाराष्ट्रात आमसूलचा वापर प्रामुख्याने आंबटपणा आणणाऱ्या घटक म्हणून केला जातो. याशिवाय याचा उपयोग कोकम खजूर, ताजेतवाने करणारे कोकम सरबत तसेच औषधी आणि सौंदर्यप्रसाधने (कॉस्मेटिक) उद्योगातही मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. कोकममध्ये अँटिऑक्सिडंट गुणधर्मही भरपूर प्रमाणात आढळतात, जे आरोग्यासाठी उपयुक्त मानले जातात.
सुपारी
विठ्ठल, मोहितनगर, मंगला, सुपर मंगला आणि श्रीवर्धन या सुपारीच्या लोकप्रिय जाती उपलब्ध आहेत. सजावटीसाठी उपयुक्त अशा बुटक्या सुपारीच्या झाडांचीही येथे लागवड केली जाते.
बार्बाडोस चेरी
बार्बाडोस चेरी (Acerola) हे आकर्षक लाल रंगाचे आणि गोड-आंबट चवीचे उष्णकटिबंधीय फळ आहे. व्हिटॅमिन C आणि अँटिऑक्सिडंट्सने समृद्ध असलेले हे फळ ताजे खाल्ले जाते तसेच ज्यूस, जॅम, सिरप आणि इतर पदार्थांमध्ये वापरले जाते. याच्या लहान आणि आकर्षक आकारामुळे, हे झाड घरगुती बागांसाठी योग्य असून ते शोभेचे झाड म्हणूनही उत्तम ठरते.
सुरिनाम चेरी
सुरिनाम चेरी हे वैशिष्ट्यपूर्ण खाचयुक्त आकार आणि आकर्षक लाल ते गडद जांभळ्या रंगासाठी ओळखले जाणारे उष्णकटिबंधीय फळ आहे. याची रसाळ, आंबट-गोड चव ताजे खाण्यासोबतच ज्यूस, जॅम, जेली आणि विविध मिठाई तयार करण्यासाठी उपयुक्त ठरते. ही वनस्पती आकर्षक आणि सहज वाढणारी झुडूपवर्गीय असल्यामुळे बागेच्या सजावटीसाठीही लोकप्रिय आहे.
मनिला चेरी
मनीला चेरी हे जलद वाढणारे उष्णकटिबंधीय झाड असून त्याला लहान, आकर्षक लाल रंगाची, गोड व रसाळ फळे येतात. ही फळे ताजी खाण्यासाठी तसेच रस व जॅम बनवण्यासाठी वापरली जातात. दाट हिरवी पाने आणि आकर्षक वाढीमुळे हे झाड बागेच्या सुशोभीकरणासाठीही योग्य आहे.
माटोवा फळ
माटोवा (Matoa) हे रसाळ गर आणि वैशिष्ट्यपूर्ण गोड चवीचे एक दुर्मिळ उष्णकटिबंधीय फळ आहे. याची चव लाँगन आणि रामबुटानच्या मिश्रणासारखी भासते. हिरव्या, लाल, पिवळ्या आणि जांभळ्या रंगांच्या विविध जातींमध्ये उपलब्ध असलेले हे फळ ताजे खाल्ले जाते आणि भारतात विदेशी फळ म्हणून लोकप्रिय होत आहे.
जॅबोतिकबा फळ
जॅबोतिकबा हे ब्राझीलमधील एक वैशिष्ट्यपूर्ण फळ असून ते झाडाच्या खोडावर आणि फांद्यांवर थेट येते. याची गडद जांभळ्या रंगाची, द्राक्षासारखी फळे रसाळ व गोड असतात. ही फळे ताजी खाण्यासोबतच ज्यूस, जॅम, जेली आणि वाइन तयार करण्यासाठी वापरली जातात. वैशिष्ट्यपूर्ण स्वरूप आणि अँटिऑक्सिडंट्सच्या समृद्धतेमुळे जॅबोतिकबा फळाला विशेष महत्त्व आहे.
लोंगन फळ
लोंगन हे पातळ तपकिरी सालीचे आणि आतून रसाळ, अर्धपारदर्शक गर असलेले एक उष्णकटिबंधीय फळ आहे. त्याच्या गरामध्ये एक काळी बी असते. गोड आणि सौम्य सुगंध असलेले हे फळ ताजे खाण्यासोबतच ज्यूस, मिष्टान्न आणि विविध पारंपरिक खाद्यपदार्थांमध्ये वापरले जाते. चव आणि पोषणमूल्यांमुळे लोंगनला विशेष महत्त्व आहे.
अबियू फळ
अबियू हे उष्णकटिबंधीय फळ असून त्याची साल गुळगुळीत व पिवळ्या रंगाची असते. आतील गर मऊ, मलईदार आणि स्वादिष्ट असून त्याची चव कस्टर्डसारखी गोड असते. हे आकर्षक विदेशी फळ उष्ण व दमट हवामानात चांगले वाढते आणि घरगुती बागेसाठीही योग्य आहे.
लिची फळ
लिची हे उन्हाळ्यात मिळणारे लोकप्रिय फळ असून ते गोड, रसाळ आणि सुगंधी गरासाठी ओळखले जाते. त्याच्या खडबडीत लालसर-गुलाबी सालीमध्ये मऊ व रसाळ गर सुरक्षित असतो. ताज्या चवीमुळे लिची थेट खाण्यासोबतच ज्यूस आणि विविध शीतपेयांसाठीही उपयुक्त ठरते. व्हिटॅमिन C आणि अँटिऑक्सिडंट्सने समृद्ध असलेले लिची हे एक पौष्टिक हंगामी फळ आहे.